Donald Trump, Çin ziyareti sırasında yaptığı açıklamada, Xi Jinping’in İran’a silah desteği vermeyeceğini taahhüt ettiğini ileri sürdü. ABD medyasına konuşan Trump, bu mesajı “çok önemli bir açıklama” olarak değerlendirdi.
Trump, “Askeri ekipman vermeyeceğini söyledi, bu büyük bir açıklama” ifadelerini kullanırken, Çin’in çatışma sürecinde İran’a doğrudan destek sağlamayacağı yönünde güvence aldığını iddia etti.
HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN ORTAK MESAJ
Trump ayrıca, küresel enerji sevkiyatının kritik noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nın açık tutulması konusunda Çin’in de destek verdiğini belirtti. Ancak bu konuda somut bir yol haritası paylaşılmadı.
Çin’in İran’dan petrol alımını sürdürmek istediğini ifade eden Trump, bu durumun enerji dengeleri açısından önemini koruduğunu vurguladı.
“İRAN NÜKLEER SİLAH SAHİBİ OLMAMALI”
Beyaz Saray’dan yapılan açıklamaya göre, Trump ve Şi görüşmesinde İran’ın nükleer silah edinmemesi gerektiği konusunda mutabakata varıldı.
Bu başlık, iki ülke arasındaki görüşmelerde öne çıkan nadir ortak noktalardan biri olarak dikkat çekti.
TEMEL SORUNLARDA İLERLEME YOK
Pekin’de gerçekleştirilen görüşmelerde taraflar “istikrar” mesajı verse de, ticaret, Tayvan ve İran gibi kritik başlıklarda somut ilerleme sağlanamadı.
Trump, Çin’in 200 adet Boeing uçağı satın almayı ve ABD’den tarım ile enerji ürünleri alımını artırmayı kabul ettiğini öne sürdü. Ancak Çin tarafından bu iddialara ilişkin resmi bir doğrulama yapılmadı.
YAPAY ZEKA VE TİCARET MASADA
ABD tarafı, Çin ile yeni ticaret mekanizmaları ve yapay zeka güvenliği üzerine çalışılacağını açıkladı. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, yapay zekanın kötü amaçlı kullanımını önlemek için “koruma mekanizmaları” geliştirileceğini duyurdu.
Ayrıca iki ülke arasında yaklaşık 30 milyar dolarlık ürün üzerindeki tarifeleri denetleyecek ortak bir “Ticaret Kurulu” kurulması planlanıyor.
TAYVAN GERİLİMİ VE SERT MESAJLAR
Şi Cinping, görüşmelerde Tayvan konusuna özel vurgu yaparak, yanlış adımların ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu. Şi, uluslararası ilişkilerde “Tukidides Tuzağı” olarak bilinen güç çatışması riskine dikkat çekti.
Trump ise Şi’nin ABD’nin gerilemekte olduğu yönündeki ifadelerinin, önceki yönetimlere yönelik bir eleştiri olduğunu savundu.
İNSAN HAKLARI GÖLGEDE KALDI
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, görüşmelerde bazı siyasi tutukluların durumunun gündeme geldiğini açıklasa da, Çin tarafından bu konuda herhangi bir adım sinyali verilmedi.
Yaklaşık on yıl sonra bir ABD başkanının Çin’e yaptığı ilk ziyaret olma özelliği taşıyan Pekin zirvesi, iki ülkenin ilişkileri kontrollü şekilde yönetmeye çalıştığı bir dönemde gerçekleşiyor.
Yorumlar
Yorum Yap